Teatr Telewizji TVP

Przedstawienie „Hamleta” we wsi Głucha Dolna, 5 sierpnia, godz. 20.00

Komedia Ivo Brešana w reżyserii Olgi Lipińskiej. Spektakl zaliczony do Złotej Setki Teatru Telewizji.

W latach 70. „Hamlet...” stał się sensacją nie tylko na rodzimych scenach. W Polsce także pojawiło się wiele bardzo różnych inscenizacji, łącznie z głośnym przedstawieniem Kazimierza Kutza w stołecznym Teatrze na Woli, z Tadeuszem Łomnickim w roli przewodniczącego spółdzielni produkcyjnej.

Ivo Brešan (ur.1936), chorwacki dramatopisarz, absolwent slawistyki na uniwersytecie w Zagrzebiu, nauczyciel gimnazjalny w Šibeniku, pierwszą wersję sztuki napisał w 1965 r. Później kilkakrotnie tekst przerabiał, a ostateczna wersja, jak sam przyznał, jest wspólnym dziełem autora oraz reżysera i aktorów przygotowujących prapremierę w Teatrze ITD w 1971 r.

W swych utworach, określanych mianem nowoczesnej farsy, Brešan dokonuje zjadliwej analizy rozmaitych wynaturzeń w zamkniętym środowisku wiejskim. Autor „Uroczystego bankietu w przedsiębiorstwie pogrzebowym” scharakteryzował swój ideał estetyczny jako „połączenie wzniosłego i banalnego”. Zderzenie tych dwóch kategorii jest dla niego niewyczerpanym źródłem komizmu, ale i refleksji o powikłanych zależnościach między prawdą i prawem, sumieniem i sprawiedliwością.

Niezapomniane przedstawienie „Hamleta” we wsi Głucha Dolna zorganizował miejscowy aktyw Frontu Narodowego, spółdzielni produkcyjnej oraz organizacji partyjnej. Akurat tę sztukę Szekspira widział przypadkiem w mieście towarzysz Simurina i streścił ją mieszkańcom dalmatyńskiej wioski, a miejscowy kolektyw postanowił ją wystawić, aby wcielić w czyn dyrektywę o rozwijaniu pracy kulturalno-oświatowej.

Wiejski nauczyciel Škunca, reżyser przedstawienia, tak obsadził role, że w życiu i charakterach wykonawców można odnaleźć wyraźne podobieństwa do odtwarzanych przez nich postaci. Przewodniczący spółdzielni i sekretarz organizacji partyjnej Bukara – wiejski dzierżymorda, krętacz i oszust – gra satrapę Klaudiusza. Pełnym wahań Poloniuszem w amatorskim przedstawieniu w Głuchej Dolnej jest przewodniczący miejscowego oddziału Frontu Narodowego Puljo, zausznik i wspólnik Bukary.

Z nimi i ich poplecznikami walczy tutejszy Hamlet – młody Skoko, który chce oczyścić imię swego ojca, fałszywie oskarżonego o malwersacje. Próby w wiejskim zespole stają się odbiciem jego walki o sprawiedliwość z lokalnymi kacykami, z całą skorumpowaną kliką.

Chwyt „teatru w teatrze” pozwala obnażyć miałkość szermierzy idei sprawiedliwości społecznej z lat 50., potęguje założony przez Brešana efekt przemieszania wzniosłości i trywialności.

Autor:
Ivo Brešan
Przekład: Stanisław Kaszyński
Reżyseria: Olga Lipińska
Scenografia: Jerzy Gorazdowski
Muzyka: Krzysztof Knittel

Obsada: Janusz Gajos (Bukara), Jerzy Turek (Puljo), Sylwester Maciejewski (Skoko–Hamlet), Beata Poźniak (Andzia–Ofelia), Stanisława Celińska (Majkaca–Gertruda), Marek Siudym (Macak–Laertes), Adam Ferency (Škunca), Janusz Rewiński (Simurina), Helena Kowalczykowa (Chłopka), Grażyna Dyląg (Chłopka II), Stanisław Iżykowski, Marek Kępiński, Krzysztof Krupiński, Włodzimierz Kubat, Bogdan Niewinowski (Chłopi)


PREMIERA 09.03.1987